TIÐINDI     SOSIALURIN

Tórshavnar kommuna lurtar ikki eftir námsfrøðingunum

Tórshavnar kommuna brúkar eitt Excel ark til fíggjarjáttanirnar til stovnarnar. Stovnarnir fáa pengar, sum eru játtaðir eftir miðaltølum og ikki eftir tí, sum starvsfólkini kosta, sigur Jógvan Philbrow, formaður í Pedagogfelagnum



Leingi hevur verið rópað varskó innan dagsstovnaøkið í Tórshavnar kommunu. Vit hava í áravís hoyrt um sjúkrafráverur, álvarsama strongd, uppsagnir og stórt ónøgdsemi millum bæði leiðslu, starvsfólk og foreldur. Leiðarar á stovnunum í kommununi hava í fleiri ár sagt, at fíggjarleisturin, ið Tórshavnar kommuna nýtir til dagstovnarnar í kommununi ikki virkar, og at fíggingin ikki strekkir til. Ónøgdsemi er so stórt millum leiðarar í kommununi, at seinasta árið hava X leiðarar sagt seg úr starvi. Seinasta uppsøgnin kom frá Býlingshúsinum millum Gilja í Hoyvík, tá fyrrverandi leiðarin segði seg úr starvi, tí fíggjarligu korini eru ov trong og normeringin ov lítil.

 

Tórshavnar kommuna hevur í longri tíð arbeitt við at fremja broytingar á leiðslubygnaðinum á dagstovnaøkinum, og nú er samtykt, at eindaleiðarar skulu setast í starv, sum síðani skulu stytta leiðina og samskiftið frá stovnum til kommununa. Núverandi leiðslubygnaðurin er hin sami, sum hann var fyri 35 árum síðani, tá tað vóru fýra til seks stovnar í kommununi. Í dag eru 37 stovnar í kommununi, og uppgávurnar eru nógv broyttar og vaksnar hesi árini. Kommunan vil vera við, at broytingin við eindarleiðarum er til tað betra og fer at vera við til at gera umstøðurnar hjá leiðarum og námsfrøðingum betri. Hesum taka námsfrøðingar ikki undir við, og 26. september varð mótmælisskriv við 455 undirskriftum handað Anniku Olsen, borgarstjóra í Tórshavnar kommunu, tí hildið var, at tað er óskiljandi, at kommunan raðfestir leiðslu fram um starvsfólk og børnini, sum eru á stovnunum.

 

Tórshavnar kommuna sigur, at umframt leiðsubroytingarnar verður eisini veitt fígging til hægri normering á stovnunum. Men hetta er tó ikki rætt, heldur formaðurin í Føroya Pedagogfelag, Jógvan Philbrow.

 

 

Í blaðnum í dag hava vit eina greinarøð um rumbið á dagstovnaøkinum í Tórshavnar kommunu, og vit fara í eina tíð at grava djúpari í evninum við fleiri greinum í komandi bløðum.

 

***

 

Starvsfólk á dagstovnunum í Tórshavnar kommunu eru ovbyrjað og mødd. Tey kenna ikki, at lurtað verður eftir teimum, tá tey siga, at tey overva seg og eru útlúgvaði. Fleiri og fleiri námsfrøðingar, hjálparfólk og leiðarar verða sjúkrameldað, og trupulleikin er, at Tórshavnar kommuna ikki raðfestir økið og ikki lurtar eftir, tá rópað verður varskó.

Trupulleikin er serliga hann, at Tórshavnar kommuna brúkar ein fíggjarleist, sum hevur við sær, at stovnsleiðarir ikki fáa stýrt stovninum, teir leiða, sigur Jógvan Philbrow, formaður í Pedagogfelagnum.

 

- Tórshavnar kommuna brúkar eitt Excel ark til fíggjarjáttanirnar til stovnarnar. Stovnarnir fáa pengar, sum eru játtaðir eftir miðaltølum og ikki eftir tí, sum starvsfólkini kosta, sigur Jógvan Philbrow og greiðir frá, at tað tykist sum almenna uppfatanin er, at fíggingin verður játtað sum tímar, men veruleikin er, at kommunan umroknar eitt fiktivt tímatal til krónur, og so verður fíggjað eftir tí miðaltalinum, greiðir Jógvan Philbrow frá.

 

- Tað roknistykkið gongur bert upp, um starvsfólkini á stovnunum hava lágan starvsaldur. Hevur stovnurin roynd starvsfólk, so ber tað ikki til hjá stovnunum at halda seg til játtanirnar. Hetta rakar etableraðu og royndu starvsfólkini á stovnunum, staðfestir formaðurin í Pedagogfelagnum.

 

- Somuleiðis, so hevur Tórshavnar kommuna ikki prísjavnað rakstrarjáttanirnar í fleiri ár, og tað merkir í veruleikanum, at stovnarnir í kommununi hava verið spardir burtur øll hesi árini, tí kostnaðarstøði í landinum er hækkað, sigur hann.

 

Hann greiðir frá, at umframt hetta, so verða leiðslutímar tiknir av tímunum, sum áttu at farið til børnini í og við, at man ikki setur pening av til eitt fíggja eitt leiðarastarv.

 

- Tað er excel arkið – og ikki vit og skil -, sum stýrir, staðfestir hann álvarsliga.

 

Lokalur trupulleiki

Formaðurin í Pedagogfelagnum hevur varhuga av, at hesin trupulleikin serliga er í Tórshavnar kommunu, og at tær flestu av hinum kommununum kring landið lurta eftir stovnsleiðarunum, tá teir leggja fram fíggjarætlan, sum er knýtt at veruliga kostnaðinum.

 

Herfyri samtykti Tórshavnar kommuna broytingar í leiðslubygnaðinum á dagstovnunum í kommununi. Ein av argumentatiónunum til broytingarnar er júst hon, at lættari verður hjá stovnsleiðarunum at fáa samband upp eftir, tá teir 37 dagstovnarnir hjá kommununi verða skipaðir í fýra eindir við hvør sínum leiðara. Jógvan Philbrow heldur tó ikki, at broytingarnar í leiðsluni fara at betra um umstøðurnar hjá leiðarunum og námsfrøðingunum á stovnunum, men sigur, at tað átti undir verandi bygnaði at borið til hjá kommununi at lurta betur eftir tørvunum, sum leiðarar og námsfrøðingar leggja fram.

 

- Fíggjarætlanin í kommununi verður løgd eina ferð um árið. Hon kundi lættliga verið løgd við íkasti frá einstøkum stovnsleiðarum. Fíggingin broytist ikki so nógv frá ári til árs, tí talan er serliga um lønarkostnað og rakstur. Sjálvdan er talan um stórar broytingar, staðfestir hann .

 

- Tað snýr seg um at hava álit á, at leiðarir, ið eru settir á stovnunum duga at røkja sítt starv. Tað er ørkymlandi, tá kommunan vísir, at stovnsleiðararnir ikki eru førir fyri at leiða, men ístaðin vil kommunan seta fleiri leiðarar til at hava eftirlit við sínum leiðarum, sigur hann hvassliga.

 

Nýggju játtanirnar stjala frá normeringini

Á heimasíðuni hjá Tórshavnar kommunu stendur, at fíggingin av øktu normeringunum og eindarleiðslubygnaðinum er fingin til vega við at játta tríggjar milliónir aftrat til grein trý børn og ung í fíggjarætlanini. Hinar 4,25 milliónirnar verða fíggjaðar á grein trý við at umleggja nakrar serjáttanir, ið liggja uttanfyri stovnsjáttanirnar, og við skipanarligum virksemisbroytingum, sum nýggi eindarleiðslubygnaðurin ger møguligar.

Framhaldandi stendur á heimasíðuni, at: “Fíggingin tryggjar, at einstøku dagstovnarnir nú fáa fleiri starvsfólkatímar at ráða yvir. Nýggi eindarleiðslubygnaðurin tryggjar, at samlaða játtanin verður brúkt mest skynsamt. Haraftrat fæst við eindarleiðslu betri bygnaðarligur samanhangur, har dagstovnaleiðarin hevur tætt samband við sín næsta leiðara. Við nýggja bygnaðinum ber eisini til at skipa partar av virkseminum og harvið eisini útreiðslunum í eindini øðrvísi, so at sum mest kemur starvsfólkunum og børnunum til gagns. Eindarbygnaðurin skal eisini tryggja námsfrøðiligu menningina í eindini og økinum sum heild, hetta til tess at geva øllum børnum eina javnt góða tænastu, har arbeiðsumhvørvið somuleiðis verður styrkt.”

 

Jógvan Philbrow vísir á, at tað, sum hendan frágreiðingin sigur er, at kommunan tekur pengar frá einum øki av namsfrøðini og leggur teir í eitt annað.

 

- Tað er løgið at leggja upp til, at hetta eru nýggir pengar, tí hetta er peningur, sum longu er í skipanini.

 

- Tað er skeivt, at Tórshavnar kommuna sigur, at hetta kemur starvsfólkum og børnum til gagns, og at námsfrøðiliga menningin verður tryggjað og tænastan til børnini betri. Hendan játtanin verður tikin frá serøkinum og vikartímum, sigur hann.

 

-Umframt hetta, so fær man nú eitt nýtt leiðslulið, sum fer at leggja stein omaná byrðu hjá virkandi stovnsleiðarum við millum annað øktum skrivligum uppgávum. Og so skal eindarleiðarin eisini reka partar av fíggjarstýringini, sum hevur við sær, at stovnsleiðararnir missa fíggjarligan ræðisrætt og hava minni ávirkan á egnan stovn, sigur hann avgjørdur.

 

- Eg trúgvi ikki upp á, at játtanin hevur við sær, at normeringin hækkar. Teir stovnarnir, sum hava ov fáir námsfrøðingar á gólvinum fara framhaldandi at hava undirskot, sigur hann.

Fakta:
Játtanirnar til stovnarnar í Tórshavnar kommunu verða lætnar eftir einum miðal tali. Eru útreiðslur á stovninum hægri enn játtanin, so er undirskot á kontoini. Havast skal í huga, at starvsfólkini verða dýrari ár eftir ár, sum tey fara longur upp á lønarstiganum

 

Fakta:

Útrokningarlykilin, sum Tórshavnar kommuna brúkar til fígging til dagstovnaøkið skal endurskoðast, so hann betri svarar til veruligu krøvini og veruligu umstøðurnar. Kommunan sigur í kunningarskrivi til foreldur, at uppskot og útrokningar eru gjørdar til at økja normeringina til komandi fíggjarætlan, so at fleiri tímar koma til børnini.

 

Fakta:

Sosialurin hevur gjørt eina roynd at finna hagtøl fyri normeringarnar á dagstovnunum í kommununum í Føroyum, men tað vísir seg at vera tørført at finna fram tøl. Eyðun Christiansen, formaðurin í Kommunufelagnum, sigur, at eitt slíkt yvirlit ikki er at finna, tí tað er sera ymiskt frá kommunu til kommunu, hvussu økini verða skipað. Ein roynd var gjørd fyri nøkrum árum síðani at gera hagtøl, men tað vísti seg at verða trupult.